Kendinizi birkaç gün boyunca normalden çok daha enerjik hissetmeniz, daha fazla konuşmanız veya daha az uyumanız her zaman psikiyatrik bir rahatsızlık anlamına gelmez.

İyi bir haber almak, yeni bir ilişkiye başlamak, başarılı olmak veya heyecan verici bir proje üzerinde çalışmak kişinin enerjisini doğal olarak artırabilir.

Ancak bazı durumlarda enerji ve duygu durumundaki değişiklik kişinin alışılmış halinden belirgin şekilde farklı olabilir.

Kişi çok daha az uyumasına rağmen yorulmayabilir, normalden fazla konuşabilir, düşüncelerinin hızlandığını hissedebilir, aynı anda birçok işe başlayabilir veya normalde vermeyeceği kararları vermeye başlayabilir.

Bu tablo hipomani açısından değerlendirilmesi gereken bir durum olabilir.

Hipomani, mani ile benzer özellikler taşıyan ancak genellikle daha hafif seyreden belirgin bir duygu durum ve enerji artışı dönemidir. NIMH, hipomanik dönemlerin maniye benzediğini ancak daha az şiddetli olduğunu ve günlük yaşamı mani kadar ağır biçimde bozmadığını belirtmektedir.

Hipomani Nedir?

Hipomani, kişinin normal halinden belirgin biçimde farklı olarak yükselmiş, enerjik veya irritabl bir duygu durum yaşadığı ve aktivite düzeyinin arttığı bir dönemdir.

Hipomani yaşayan bir kişi kendisini

• normalden daha enerjik
• daha özgüvenli
• daha sosyal
• daha konuşkan
• daha üretken
• daha yaratıcı

hissedebilir.

Ancak tablo her zaman keyifli değildir.

Bazı kişilerde neşe yerine

• sabırsızlık
• tahammülsüzlük
• sinirlilik
• huzursuzluk
• kolay öfkelenme

ön planda olabilir.

NIMH, bipolar bozuklukta yükselmiş duygu durum dönemlerinin aşırı mutlu veya enerjik olmanın yanında belirgin irritabilite şeklinde de ortaya çıkabileceğini belirtmektedir.

Hipomani Belirtileri Nelerdir?

Hipomani sırasında kişinin davranışlarında ve enerji düzeyinde normal haline kıyasla belirgin bir değişiklik görülebilir.

Sık karşılaşılan hipomani belirtileri arasında

• uyku ihtiyacının azalması
• normalden çok daha enerjik hissetmek
• konuşma miktarının artması
• hızlı konuşmak
• düşüncelerin hızlanması
• aynı anda birçok şey düşünmek
• daha sosyal olmak
• özgüvende belirgin artış
• normalden fazla plan yapmak
• aynı anda birçok işe başlamak
• dikkatin kolay dağılması
• sabırsızlık
• alışveriş veya harcamalarda artış
• dürtüsel kararlar
• cinsel istekte artış
• riskli davranışlara yönelme

bulunabilir.

Bu belirtilerden yalnızca birinin bulunması kişinin hipomani yaşadığı anlamına gelmez.

Değerlendirmede belirtilerin bir arada bulunması, kişinin normal halinden farklı olması, belirli bir dönem boyunca devam etmesi ve çevresindeki insanlar tarafından da fark edilebilir hale gelmesi önemlidir.

Hipomani ile Normal Mutluluk Arasındaki Fark Nedir?

Hipomaniyi ayırt etmede en önemli noktalardan biri kişinin kendi normalinden ne kadar farklı olduğudur.

Normal mutluluk genellikle yaşanan bir olayla uyumludur.

Örneğin kişi

• yeni bir işe başladıysa
• önemli bir başarı kazandıysa
• sevdiği biriyle güzel vakit geçirdiyse

birkaç gün boyunca daha mutlu ve enerjik hissedebilir.

Bu doğal bir duygu durum değişimidir.

Hipomanide ise yalnızca kişinin mutlu olması söz konusu değildir.

Enerji, uyku, konuşma, düşünce hızı, özgüven ve davranışlarda birlikte belirgin değişiklikler ortaya çıkabilir.

Ayrıca çevredeki kişiler

“Son birkaç gündür sen normalden çok farklısın.”

şeklinde bir değişiklik fark edebilir.

Hipomani Kaç Gün Sürer?

Klinik değerlendirmede klasik hipomanik dönem için belirtilerin genellikle en az dört gün boyunca devam etmesi dikkate alınır.

Ancak yalnızca süre üzerinden tanı konmaz.

Belirtilerin günün önemli bir bölümünde bulunması, kişinin normal halinden belirgin bir değişiklik oluşturması ve davranış değişikliğinin çevredeki kişiler tarafından da fark edilebilir olması gerekir.

NIMH’nin aktardığı tanımlamada hipomani daha hafif bir mani biçimi olarak ele alınmakta ve klasik hipomanik dönem için dört günlük süre eşiği kullanılmaktadır.

Daha kısa süreli enerji artışları ise kişinin genel psikiyatrik öyküsüyle birlikte değerlendirilmelidir.

Hipomanide Uyku Nasıl Değişir?

Hipomaninin dikkat çekici özelliklerinden biri uyku ihtiyacının azalmasıdır.

Burada yalnızca kişinin uykusuz kalması söz konusu değildir.

Örneğin kişi normalde sekiz saat uyurken birkaç gece boyunca dört veya beş saat uyuyabilir ve buna rağmen kendisini yorgun hissetmeyebilir.

Sabah erken kalkıp yüksek enerjiyle güne devam edebilir.

Bu durum sıradan uykusuzluktan farklıdır.

Normal uykusuzlukta kişi genellikle ertesi gün

• yorgun
• halsiz
• dalgın
• uykulu

hisseder.

Hipomanik veya manik dönemlerde ise daha az uykuya rağmen enerji yüksek kalabilir. Uyku ihtiyacındaki azalma bipolar duygu durum yükselmelerinde görülen temel belirtilerden biridir.

Çok Enerjik Olmak Hipomani Anlamına Gelir mi?

Hayır.

Enerjik olmak tek başına hipomani değildir.

Bazı kişiler doğal olarak daha hareketli ve sosyal olabilir.

Kahve tüketimi, yoğun heyecan, tatil, yeni bir proje veya olumlu yaşam olayları da geçici enerji artışı yaratabilir.

Hipomani değerlendirmesinde önemli olan kişinin normal davranışlarından belirgin bir sapma olmasıdır.

Örneğin normalde sakin ve kontrollü harcama yapan bir kişi birkaç gün içerisinde gereksiz alışverişlere başlayabilir.

Normalde sekiz saat uyuyan kişi üç veya dört saat uyuyup kendisini son derece dinç hissedebilir.

Normalde ölçülü konuşan biri durmaksızın konuşmaya başlayabilir.

Tek bir davranıştan çok bu değişikliklerin oluşturduğu bütün tablo önemlidir.

Hipomanide Konuşma ve Düşünceler Nasıl Değişir?

Hipomanik dönem sırasında düşünceler hızlanabilir.

Kişi zihninde birçok fikrin arka arkaya geldiğini hissedebilir.

Konuşurken

• normalden daha hızlı konuşabilir
• sık sık konu değiştirebilir
• karşısındakinin konuşmasını beklemekte zorlanabilir
• birçok yeni fikirden bahsedebilir
• normalden daha uzun süre konuşabilir.

Bazen kişi kendisini zihinsel olarak son derece yaratıcı ve üretken hisseder.

Fakat düşünce hızının artması zamanla dikkatin dağılmasına ve birden fazla işe başlayıp hiçbirini tamamlayamamaya da neden olabilir.

Hipomanide Özgüven Artar mı?

Evet, bazı kişilerde özgüvende belirgin artış görülebilir.

Kişi kendisini normalden

• daha başarılı
• daha güçlü
• daha yetenekli
• daha çekici
• daha üretken

hissedebilir.

Bu durum bazen kişinin gerçekten daha üretken olduğu izlenimini yaratabilir.

NIMH, hipomanik dönem yaşayan bazı kişilerin kendilerini çok iyi ve üretken hissedebileceklerini ve bu nedenle ortada bir problem olduğunu fark etmeyebileceklerini belirtmektedir. Yakın çevre ise kişinin duygu durumundaki ve aktivitesindeki değişikliği daha kolay fark edebilir.

Bu nedenle hipomanik dönemlerin fark edilmesi mani dönemlerine göre daha zor olabilir.

Hipomanide Para Harcama Artabilir mi?

Dürtüselliğin arttığı bazı hipomanik dönemlerde harcama davranışında değişiklik görülebilir.

Örneğin kişi normalde düşünerek yaptığı alışverişleri bir anda yapmaya başlayabilir.

Kısa sürede

• çok sayıda ürün satın almak
• pahalı kararları hızlı vermek
• farklı yatırımlara girişmek
• ihtiyacı olmayan ürünler almak

gibi davranışlar ortaya çıkabilir.

Ancak alışveriş yapmak veya zaman zaman gereğinden fazla para harcamak tek başına hipomani anlamına gelmez.

Davranışın kişinin normal halinden farklı olup olmadığı ve başka hipomani belirtileriyle birlikte görülüp görülmediği önemlidir.

Hipomanide Cinsel İstek Artabilir mi?

Bazı kişilerde hipomanik veya manik dönemlerde cinsel istekte ve cinsel aktivitede artış görülebilir.

Kişi normalden daha fazla flört edebilir veya normal şartlarda almayacağı ilişki kararları verebilir.

Benzer şekilde yeme, alışveriş ve başka ödüllendirici faaliyetlere yönelik istekte de artış görülebilir. NIMH, duygu durum yükselmesi sırasında yemek, içki, seks ve diğer haz veren faaliyetlere yönelik istekte artış görülebileceğini belirtmektedir.

Ancak cinsel isteğin dönemsel olarak artması tek başına hipomani tanısı anlamına gelmez.

Hipomani ile Mani Arasındaki Fark Nedir?

Hipomani ve mani benzer belirtiler içerir ancak şiddetleri aynı değildir.

Hipomani, kişinin normal halinden belirgin değişiklik yaratmasına rağmen genellikle mani kadar ağır işlev kaybına neden olmaz.

Mani ise çok daha şiddetli olabilir.

Mani sırasında

• iş yaşamı ciddi şekilde bozulabilir
• ilişkiler zarar görebilir
• kontrolsüz davranışlar ortaya çıkabilir
• hastaneye yatış gerekebilir
• gerçeklikle bağın bozulduğu psikotik belirtiler görülebilir.

Mayo Clinic, maninin hipomaniden daha şiddetli olduğunu ve sosyal yaşam, iş veya okul işlevlerinde ciddi sorunlara yol açabileceğini belirtmektedir. Mani sırasında psikoz da ortaya çıkabilir.

Psikotik belirtilerin bulunduğu bir duygu durum yükselmesi hipomani olarak değerlendirilmez.

Hipomani Bipolar Bozukluk Anlamına mı Gelir?

Hipomani bipolar bozukluk açısından önemli bir bulgudur ancak kişinin kendi kendine hipomani yaşadığını düşünmesi tek başına bipolar bozukluk tanısı koydurmaz.

Bipolar II bozukluk, majör depresif dönemler ve hipomanik dönemlerin birlikte bulunduğu bir tabloyla tanımlanır.

Bipolar I bozuklukta ise en az bir mani dönemi bulunur.

NIMH’ye göre Bipolar II bozukluk depresif ve hipomanik dönemlerle karakterizedir. Bipolar I bozukluğun tanımlayıcı özelliği ise manik dönemdir.

Bipolar II’nin “hafif bipolar” şeklinde değerlendirilmesi doğru değildir. Özellikle depresif dönemler kişinin yaşamını ciddi şekilde etkileyebilir.

Hipomani Neden Fark Edilmeyebilir?

Hipomani yaşayan kişi kendisini hasta hissetmeyebilir.

Tam tersine

“Sonunda kendime geldim.”

“Çok üretkenim.”

“Eskisinden çok daha iyiyim.”

şeklinde düşünebilir.

Daha az uyuyup daha fazla çalışması ve sosyal olarak daha aktif olması başlangıçta olumlu bile görünebilir.

Bu nedenle kişi psikiyatriste hipomani nedeniyle değil, daha sonra ortaya çıkan depresyon nedeniyle başvurabilir.

NIMH, özellikle Bipolar II bozukluğu olan kişilerin bazen yalnızca depresif dönemlerde yardım aradığını ve hipomanik dönemlerin fark edilmeden kalabildiğini belirtmektedir.

Bu nedenle depresyon değerlendirmesi sırasında kişinin geçmişte yaşadığı belirgin enerji artışı dönemlerinin de sorgulanması önemlidir.

Hipomani Sonrasında Depresyon Olur mu?

Bazı kişilerde hipomanik dönemlerin ardından depresif dönemler görülebilir.

Kişi birkaç gün veya daha uzun süre çok enerjik ve üretken hissettikten sonra

• belirgin enerji kaybı
• isteksizlik
• uyku değişiklikleri
• hayattan keyif alamama
• umutsuzluk

yaşamaya başlayabilir.

Ancak her enerji değişimi bipolar bozukluk anlamına gelmediği gibi hipomani yaşadığını düşünen herkesin mutlaka depresif dönem yaşayacağı da söylenemez.

Dönemlerin sırası, süresi ve şiddeti psikiyatrik değerlendirmede ayrıntılı biçimde ele alınır.

Antidepresan Kullanırken Hipomani Olabilir mi?

Bazı kişilerde ilaç veya başka maddelerle ilişkili mani ya da hipomani benzeri belirtiler ortaya çıkabilir.

Bu nedenle özellikle antidepresan tedavisine başladıktan veya doz değişikliğinden sonra

• uyku ihtiyacında belirgin azalma
• alışılmadık enerji artışı
• hızlı konuşma
• yoğun hareketlilik
• dürtüsel davranışlar

ortaya çıkarsa tedaviyi takip eden psikiyatriste bilgi verilmesi önemlidir.

İlacın kişinin kendi kararıyla kesilmesi veya dozunun değiştirilmesi önerilmez.

Belirtilerin ilaç etkisiyle mi, bipolar spektrumla mı veya başka bir durumla mı ilişkili olduğunun klinik olarak değerlendirilmesi gerekir.

Hipomani Testi ile Tanı Konur mu?

İnternette bulunan bipolar veya hipomani testleri farkındalık sağlayabilir ancak tanı koyamaz.

Hipomani değerlendirmesinde

• belirtilerin süresi
• kişinin normal halinden farkı
• uyku düzenindeki değişiklik
• aktivite düzeyi
• davranışların sonuçları
• geçmiş depresif dönemler
• kullanılan ilaçlar ve maddeler
• kişinin genel psikiyatrik öyküsü

birlikte değerlendirilir.

Ayrıca bazı fiziksel hastalıklar ve kullanılan maddeler de benzer belirtilere neden olabilir. Mayo Clinic, bazı bipolar ve ilişkili belirtilerin ilaçlar, maddeler veya farklı tıbbi durumlarla bağlantılı olabileceğini belirtmektedir.

Hipomani Ne Zaman Tehlikeli Hale Gelebilir?

Hipomani mani kadar ağır seyretmeyebilir ancak bu durum tamamen zararsız olduğu anlamına gelmez.

Özellikle

• kontrolsüz para harcama
• riskli araç kullanma
• dürtüsel cinsel davranışlar
• ciddi uyku azalması
• agresif davranışlar
• iş veya ilişkilerde belirgin sorunlar

ortaya çıkıyorsa profesyonel değerlendirme önemlidir.

Belirtilerin hızla şiddetlenmesi, kişinin gerçeklikle bağında bozulma başlaması, kendisine veya başkasına zarar verme riski oluşması halinde acil psikiyatrik değerlendirme gerekir.

Hipomani Nasıl Tedavi Edilir?

Tedavi kişinin hipomanik belirtilerinin nedenine ve konulan tanıya göre değişir.

Eğer tablo bipolar bozuklukla ilişkiliyse psikiyatrist tarafından

• ilaç tedavisi
• psikoeğitim
• psikoterapi
• uyku düzeninin korunması
• düzenli takip

gibi yaklaşımlar planlanabilir.

Bipolar bozukluk tedavisinde ilaçlar ve psikoterapi temel tedavi seçenekleri arasında yer alır.

Kişinin kendi kendine ilaç başlaması, mevcut ilacını bırakması veya doz değiştirmesi uygun değildir.

Ankara Psikiyatrist Değerlendirmesinde Hipomani

Ankara psikiyatrist arayışında olan ve hipomani belirtileri yaşadığını düşünen kişilerde ayrıntılı psikiyatrik değerlendirme önemlidir.

Değerlendirmede yalnızca kişinin o günkü ruh hali değil, geçmiş dönemleri de araştırılır.

Özellikle

• daha önce yaşanan depresyon dönemleri
• uyku ihtiyacındaki dönemsel değişiklikler
• enerji ve aktivite artışları
• dürtüsel davranışlar
• para harcama alışkanlıklarındaki değişiklikler
• ailede bipolar bozukluk öyküsü
• kullanılan ilaç ve maddeler

gibi bilgiler dikkate alınabilir.

Bipolar bozukluk tanısı kişinin yaşamı boyunca yaşadığı duygu durum dönemlerinin süresi, şiddeti ve sıklığı değerlendirilerek konur.

Bu nedenle hipomani değerlendirmesinde tek bir belirti yerine kişinin genel klinik öyküsüne bakılması gerekir.

Sık Sorulan Sorular

Hipomani nedir?

Hipomani, kişinin normal halinden belirgin şekilde farklı olarak enerji, aktivite ve duygu durumunda artış yaşadığı, maniyle benzer ancak genellikle daha hafif seyreden bir dönemdir.

Hipomani kaç gün sürer?

Klasik klinik tanımda hipomanik dönemin en az dört gün sürmesi dikkate alınır. Ancak tanı yalnızca süreye göre konmaz. Belirtilerin niteliği ve kişinin normal halinden farklılığı da değerlendirilir.

Az uyumak hipomani belirtisi midir?

Hipomanide uyku ihtiyacı belirgin biçimde azalabilir. Özellikle kişi normalden çok daha az uyumasına rağmen kendisini dinç ve enerjik hissediyorsa bu durum diğer belirtilerle birlikte değerlendirilmelidir.

Hipomani sırasında kişi mutlu mu olur?

Her zaman değil. Bazı kişiler kendilerini çok mutlu ve enerjik hissederken bazı kişilerde sinirlilik, sabırsızlık ve tahammülsüzlük daha belirgin olabilir.

Hipomani yaşayan kişi bunu fark eder mi?

Her zaman fark etmeyebilir. Kişi kendisini daha enerjik, özgüvenli ve üretken hissettiği için bu dönemi problem olarak değerlendirmeyebilir. Değişiklik bazen önce yakın çevre tarafından fark edilir.

Hipomani ile mani aynı şey midir?

Hayır. Belirtiler benzer olsa da mani daha şiddetlidir. Mani ciddi işlev kaybına, hastaneye yatış ihtiyacına veya psikoz belirtilerine yol açabilir.

Hipomani bipolar bozukluk mudur?

Hipomani bipolar bozukluklarla yakından ilişkilidir ancak hipomani düşündüren tek bir dönem üzerinden kişinin kendi kendine bipolar bozukluk tanısı koyması doğru değildir. Ayrıntılı psikiyatrik değerlendirme gerekir.

Hipomani sonrasında depresyon olur mu?

Bazı bipolar bozukluklarda hipomanik dönemlerle depresif dönemler birlikte görülebilir. Ancak her hipomani benzeri enerji artışının ardından depresyon gelişmesi gerekmez.

Hipomani tehlikeli midir?

Hipomani maniye göre daha hafif olabilir ancak dürtüsel harcamalar, riskli kararlar, uyku kaybı veya ilişkisel sorunlara neden olabilir. Belirtilerin şiddetlenmesi durumunda psikiyatrik değerlendirme önemlidir.

Normal mutluluk ile hipomani nasıl ayırt edilir?

Normal mutluluk çoğunlukla yaşam olaylarıyla uyumludur ve kişinin davranışlarında belirgin kontrol kaybı oluşturmaz. Hipomanide ise kişinin normalinden farklı olarak uyku ihtiyacı, enerji, konuşma, düşünce hızı ve davranışlarında birlikte belirgin değişiklikler görülebilir.

Sonuç

Hipomani nedir? sorusunu yalnızca “çok mutlu veya enerjik olmak” şeklinde yanıtlamak doğru değildir.

Hipomani kişinin normal halinden belirgin biçimde farklı olan bir duygu durum ve aktivite artışı dönemidir.

Az uyumasına rağmen yorulmamak, normalden çok daha fazla konuşmak, düşüncelerin hızlanması, özgüven artışı, aynı anda birçok işe başlamak ve dürtüsel kararlar vermek hipomani sırasında görülebilecek belirtiler arasındadır.

Normal mutluluk ve heyecan ise insan yaşamının doğal parçalarıdır. Aradaki fark kişinin yalnızca kendisini ne kadar iyi hissettiği değil, uyku, enerji, düşünce, davranış ve işlevselliğinde alışılmış haline göre belirgin bir değişiklik bulunup bulunmadığıdır.

Hipomanik dönemler bazen kişi tarafından olumlu bir dönem olarak algılandığı için fark edilmeyebilir. Özellikle geçmişte depresif dönemler de bulunuyorsa bu enerji artışlarının psikiyatrik değerlendirme sırasında paylaşılması önemlidir.

Doğru tanı tek bir belirtiye veya internet testine dayanmaz. Kişinin geçmiş duygu durum dönemlerinin tamamı birlikte değerlendirilmelidir.

Bu içerik bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. Tanı veya kişisel tedavi önerisi yerine geçmez.