Vücudunuzdaki küçük bir değişikliği fark ettiğiniz anda ciddi bir hastalığınız olabileceğini düşünüyor musunuz? Başınız ağrıdığında beyinle ilgili ciddi bir hastalıktan, kalbiniz hızlı attığında kalp krizinden veya vücudunuzdaki küçük bir değişiklik nedeniyle kanserden endişeleniyor olabilirsiniz.
Sağlıkla ilgili zaman zaman kaygılanmak oldukça doğaldır. Ancak kişinin sürekli ciddi bir hastalığı olduğunu düşünmesi, sık sık vücudunu kontrol etmesi veya yapılan tıbbi değerlendirmelere rağmen rahatlayamaması sağlık anksiyetesi ile ilişkili olabilir.
Sağlık anksiyetesi kişinin günlük yaşamını, sosyal ilişkilerini ve ruh sağlığını önemli ölçüde etkileyebilir.
Sağlık Anksiyetesi Nedir?
Sağlık anksiyetesi, kişinin ciddi bir hastalığa yakalanmış veya yakalanacak olduğu konusunda yoğun kaygı yaşaması durumudur.
Kişi vücudundaki normal veya hafif belirtileri ciddi hastalıkların işareti olarak yorumlayabilir.
Örneğin;
- Baş ağrısını beyin tümörü,
- Kalp çarpıntısını kalp hastalığı,
- Mide rahatsızlığını ciddi bir sindirim sistemi hastalığı,
- Küçük bir cilt değişikliğini kanser
belirtisi olarak değerlendirebilir.
Bu düşünceler kişinin yoğun kaygı yaşamasına neden olabilir.
Sağlık Anksiyetesi Belirtileri Nelerdir?
Sağlık kaygısı yaşayan kişilerde farklı belirtiler görülebilir.
Bunlar arasında;
- Sürekli ciddi hastalık düşüncesi
- Vücudu sık sık kontrol etmek
- İnternette hastalık belirtilerini araştırmak
- Sürekli doktora başvurmak
- Yapılan tetkiklere rağmen rahatlayamamak
- Yakınlarından sürekli güvence istemek
- Hastalık haberlerinden yoğun etkilenmek
- Nabız veya tansiyonu sık sık ölçmek
- Bedensel belirtileri sürekli takip etmek
yer alabilir.
Bazı kişiler ise tam tersine ciddi bir hastalık teşhisi almaktan korktuğu için doktora gitmekten tamamen kaçınabilir.
Sürekli Hasta Olduğunu Düşünmek Neden Olur?
Sağlık anksiyetesinin ortaya çıkmasına tek bir faktör neden olmaz.
Kişinin yaşam deneyimleri, kaygıya yatkınlığı ve sağlıkla ilgili geçmiş deneyimleri etkili olabilir.
Geçmişte Yaşanan Hastalıklar
Kişinin geçmişte ciddi bir sağlık problemi yaşaması ilerleyen dönemlerde vücudundaki belirtilere daha fazla dikkat etmesine neden olabilir.
Yakın Birinin Hastalanması
Aileden veya yakın çevreden bir kişinin ciddi hastalık yaşaması kişide benzer bir hastalığa yakalanma korkusunu artırabilir.
Kaygı Bozukluğu
Genel olarak yüksek kaygı düzeyine sahip kişiler sağlık belirtilerini daha tehdit edici şekilde değerlendirebilir.
İnternetten Hastalık Araştırmak
İnternette semptom araştırmak bazen bilgi edinmek amacıyla yapılabilir.
Ancak sağlık anksiyetesi yaşayan kişiler küçük bir belirtiyi araştırırken çok ciddi hastalıklarla karşılaşabilir ve kaygıları daha da artabilir.
İnternetten Sürekli Hastalık Araştırmak Kaygıyı Artırır mı?
Evet.
Sağlıkla ilgili sürekli internet araştırması yapmak kısa süreli rahatlama sağlayabilir.
Kişi “Bu belirti önemli değilmiş.” düşüncesiyle kısa süre rahatlayabilir.
Ancak daha sonra yeni bir belirti fark edildiğinde tekrar araştırma ihtiyacı ortaya çıkabilir.
Ayrıca internette aynı belirtinin onlarca farklı hastalıkla ilişkilendirilmesi kişinin en kötü senaryoya odaklanmasına neden olabilir.
Bu nedenle sürekli hastalık araştırmak sağlık kaygısı döngüsünün devam etmesine katkıda bulunabilir.
Sağlık Anksiyetesi ile Gerçek Hastalık Nasıl Ayırt Edilir?
Sağlık anksiyetesi olması kişinin yaşadığı fiziksel belirtilerin önemsiz olduğu anlamına gelmez.
Yeni başlayan veya devam eden fiziksel belirtilerin gerekli tıbbi değerlendirmelerden geçirilmesi önemlidir.
Ancak tıbbi değerlendirmelerde ciddi bir sorun bulunmamasına rağmen kişinin hastalık korkusu devam ediyor ve sürekli yeni tetkikler yaptırma ihtiyacı ortaya çıkıyorsa psikolojik değerlendirme de gerekebilir.
Buradaki amaç fiziksel belirtileri göz ardı etmek değil, uygun tıbbi değerlendirme sonrasında devam eden yoğun sağlık kaygısını da ele almaktır.
Sağlık Anksiyetesi ile Panik Atak Arasında İlişki Var mıdır?
Evet.
Panik atak sırasında;
- Kalp çarpıntısı,
- Göğüste sıkışma,
- Nefes darlığı,
- Baş dönmesi,
- Titreme
gibi yoğun fiziksel belirtiler ortaya çıkabilir.
Bu belirtiler sağlık anksiyetesi bulunan bir kişide ciddi bir hastalık düşüncesini tetikleyebilir.
Kişi kalp krizi geçirdiğini veya ölümcül bir hastalık yaşadığını düşünebilir.
Bu nedenle panik belirtileri ve sağlık kaygısı bazı kişilerde birbirini besleyebilir.
Sağlık Anksiyetesi ile Ölüm Korkusu Arasında İlişki Var mıdır?
Sağlık anksiyetesi yaşayan bazı kişilerde temel korkulardan biri ölüm olabilir.
Kişi ciddi bir hastalık tanısı almaktan ve bunun sonucunda hayatını kaybetmekten yoğun şekilde korkabilir.
Bu nedenle;
- Hastalık haberleri,
- Yakın çevrede yaşanan sağlık problemleri,
- Vücuttaki küçük değişiklikler
ölüm düşüncelerini tetikleyebilir.
Ancak her sağlık anksiyetesi yaşayan kişide yoğun ölüm korkusu olmak zorunda değildir.
Sağlık Anksiyetesi Günlük Yaşamı Nasıl Etkiler?
Yoğun sağlık kaygısı kişinin yaşamını birçok açıdan etkileyebilir.
Kişi;
- İşine odaklanmakta zorlanabilir.
- Sürekli vücudunu kontrol edebilir.
- Sosyal aktivitelerden uzaklaşabilir.
- Hastane ve doktor ziyaretlerini artırabilir.
- Sürekli yakınlarından güvence isteyebilir.
- İnternette saatlerce hastalık araştırabilir.
Bu durum zamanla zihinsel yorgunluğa ve yaşam kalitesinde düşüşe neden olabilir.
Sağlık Anksiyetesi Nasıl Tedavi Edilir?
Tedavi kişinin belirtilerinin şiddetine ve günlük yaşam üzerindeki etkisine göre planlanabilir.
Tedavide;
- Psikoterapi
- Gerekli görüldüğünde ilaç tedavisi
- Sağlık belirtilerini sürekli kontrol etme davranışının azaltılması
- Güvence arama davranışlarının değerlendirilmesi
- Kaygı yönetimi
gibi yaklaşımlar ele alınabilir.
Bilişsel davranışçı terapi sağlık anksiyetesinde kullanılan psikoterapi yaklaşımlarından biridir.
Sürekli Doktora Gitmek Sağlık Anksiyetesini Azaltır mı?
Kişinin gerekli sağlık kontrollerini yaptırması önemlidir.
Ancak hekim değerlendirmesi sonucunda ciddi bir sağlık problemi bulunmadığı halde sürekli farklı doktorlara başvurmak bazı kişilerde kaygının devam etmesine neden olabilir.
Her yeni değerlendirme kısa süreli rahatlama sağlayabilir.
Daha sonra yeni bir bedensel belirti ortaya çıktığında kaygı tekrar başlayabilir.
Bu nedenle gerekli tıbbi kontroller ile kaygı nedeniyle ortaya çıkan tekrarlayıcı kontrol davranışlarını birbirinden ayırmak önemlidir.
Sağlık Anksiyetesi Kendiliğinden Geçer mi?
Sağlık kaygısının şiddeti zaman içerisinde değişebilir.
Bazı dönemlerde azalırken stresli dönemlerde tekrar artabilir.
Ancak sürekli hastalık düşüncesi kişinin yaşamını kısıtlıyor ve aylar boyunca devam ediyorsa yalnızca kendiliğinden geçmesini beklemek yerine profesyonel değerlendirme almak faydalı olabilir.
Ne Zaman Uzman Desteği Alınmalıdır?
Sağlıkla ilgili kaygılar;
- Günün büyük bölümünü kaplıyorsa,
- Sürekli internet araştırması yapmanıza neden oluyorsa,
- Sık sık doktora başvuruyorsanız,
- Yapılan tetkiklere rağmen rahatlayamıyorsanız,
- İş veya sosyal yaşamınız etkileniyorsa,
- Panik atak veya yoğun ölüm korkusu eşlik ediyorsa
psikiyatri uzmanına başvurulması faydalı olabilir.
Ankara Psikiyatrist Desteği ile Sağlık Anksiyetesi Tedavisi
Sağlık anksiyetesi yaşayan her kişinin korkuları ve bedensel belirtileri farklı olabilir. Bu nedenle değerlendirme sürecinde kişinin sağlık öyküsü, daha önce yapılan tıbbi değerlendirmeler, kaygının ne zaman başladığı ve günlük yaşamı nasıl etkilediği birlikte ele alınmalıdır.
Ankara psikiyatrist desteği ile yapılan kapsamlı değerlendirmelerde sağlıkla ilgili kaygıların altında yatan psikolojik süreçler incelenebilir.
Gerekli görüldüğünde psikoterapi, ilaç tedavisi veya kişinin klinik durumuna uygun farklı tedavi seçenekleri değerlendirilebilir.
Amaç kişinin gerçek sağlık ihtiyaçlarını göz ardı etmek değil, gerekli tıbbi değerlendirmeler sonrasında devam eden aşırı hastalık kaygısının günlük yaşam üzerindeki etkisini azaltmaktır.
Sık Sorulan Sorular
Sağlık anksiyetesi nedir?
Sağlık anksiyetesi, kişinin ciddi bir hastalığı olduğu veya olacağı konusunda yoğun ve sürekli kaygı yaşamasıdır.
Sürekli hasta olduğumu düşünmek anksiyete belirtisi olabilir mi?
Evet. Yapılan değerlendirmelere rağmen ciddi hastalık düşüncesinin devam etmesi sağlık anksiyetesi ile ilişkili olabilir.
İnternetten sürekli hastalık araştırmak zararlı mı?
Sürekli semptom araştırmak bazı kişilerde kaygının artmasına ve sağlık anksiyetesi döngüsünün devam etmesine katkıda bulunabilir.
Sağlık anksiyetesi olan kişiler gerçekten belirti hisseder mi?
Evet. Kişinin hissettiği belirtiler gerçektir. Ancak belirtilerin yorumlanma biçimi ve ciddi hastalık korkusu kaygının artmasına neden olabilir.
Sağlık anksiyetesi tedavi edilebilir mi?
Evet. Psikoterapi ve gerekli görüldüğünde diğer psikiyatrik tedavi seçenekleriyle sağlık kaygısı önemli ölçüde yönetilebilir.
Sağlık anksiyetesi için hangi doktora gidilir?
Öncelikle fiziksel belirtilerin uygun tıbbi değerlendirmesi yapılmalıdır. Sağlık kaygısı devam ediyor ve günlük yaşamı etkiliyorsa psikiyatri uzmanına başvurulabilir.