Kişinin istemediği halde zihnine gelen, kaygı uyandıran düşünceler, dürtüler veya imgeler (obsesyonlar) ve bu kaygıyı azaltmak için yapılan tekrarlayıcı davranışlar ya da zihinsel eylemler (kompulsiyonlar) ile seyreden bir ruhsal bozukluktur.
Bu düşünceler kişi tarafından genellikle mantıksız ya da aşırı olarak değerlendirilir; ancak buna rağmen engellenemez. OKB bir kişilik özelliği ya da irade zayıflığı değildir. Tedavi edilebilir bir psikiyatrik hastalıktır.
OKB’nin Temel Bileşenleri
Obsesyonlar (Takıntılı düşünceler)
Mikrop kapma, kirlenme, hastalık bulaşması korkusu
Birine zarar verme düşüncesiyle yoğun kaygı duyma
Dini, ahlaki ya da cinsel içerikli istenmeyen düşünceler
Simetri, düzen ya da “tam olma” ihtiyacı
Sürekli şüphe (kapıyı kilitledim mi, ocağı kapattım mı?)
Kompulsiyonlar (Zorlayıcı davranışlar)
Aşırı el yıkama, temizlik
Tekrar tekrar kontrol etme
Sayma, tekrar etme, belirli kelimeleri içinden söyleme
Eşyaları belirli bir düzende dizme
Sürekli güvence arama
Kompulsiyonlar kısa süreli rahatlama sağlasa da, uzun vadede kaygıyı artırır ve OKB döngüsünü güçlendirir.
OKB Günlük Yaşamı Nasıl Etkiler?
OKB, kişinin zamanını ve zihinsel enerjisini önemli ölçüde tüketebilir. İş, okul, aile ve sosyal yaşamda belirgin işlev kaybına yol açabilir. Utanç, suçluluk, tükenmişlik ve depresif belirtiler sık eşlik eder.
OKB Tedavisi Mümkün mü?
Evet. OKB’de etkili ve bilimsel olarak kanıtlanmış tedaviler vardır: